Nguyên nhân gây mụn trứng cá l07 liên quan chủ yếu đến rối loạn tại đơn vị nang lông tuyến bã, gồm tăng tiết bã nhờn, sừng hóa cổ nang lông, bít tắc lỗ chân lông, sự tham gia của vi khuẩn Cutibacterium acnes và phản ứng viêm. Nội tiết tố androgen có thể làm tăng hoạt động của tuyến bã nhờn, từ đó thúc đẩy quá trình hình thành mụn trứng cá. Mụn trứng cá là bệnh lý da liễu viêm mạn tính phổ biến, hình thành khi nang lông tuyến bã bị bít tắc. Tình trạng này có thể tạo ra cả tổn thương không viêm như mụn đầu trắng, mụn đầu đen và tổn thương viêm như mụn sẩn, mụn mủ, mụn bọc, mụn nốt, mụn nang. Vì vậy, tìm đúng nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng đối với điều trị mụn và phòng ngừa mụn tái phát. Tăng tiết bã nhờn làm tăng nguy cơ bít tắc nang lông Tăng tiết bã nhờn là tình trạng tuyến bã hoạt động quá mức, tạo dầu thừa kết hợp với tế bào chết gây bít tắc lỗ chân lông. Sự tích tụ này hình thành nên comedone (mụn đầu trắng và mụn đầu đen), thường chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi nội tiết tố androgen trong tuổi dậy thì hoặc ở người trưởng thành. Sừng hóa nang lông gây hình thành comedone Rối loạn quá trình bong tế bào sừng khiến Keratin tích tụ, làm hẹp đường thoát của bã nhờn và gây bít tắc nang lông. Tùy thuộc vào việc nang lông đóng kín hay hở (bị oxy hóa) mà hình thành mụn đầu trắng hoặc mụn đầu đen. Màu đen của mụn đầu đen là kết quả của quá trình oxy hóa, không phải do bụi bẩn. Cutibacterium acnes liên quan đến phản ứng viêm Vi khuẩn C. acnes phát triển mạnh trong môi trường bít tắc, kích hoạt phản ứng viêm chuyển comedone thành mụn sẩn, mụn mủ hoặc mụn bọc. Việc kiểm soát viêm là yếu tố then chốt để hạn chế tổn thương sâu và ngăn ngừa nguy cơ hình thành sẹo mụn. Nội tiết tố androgen kích thích tuyến bã nhờn Androgen gia tăng kích thích sản xuất bã nhờn, giải thích sự bùng phát mụn ở tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt hoặc hội chứng buồng trứng đa nang. Khi mụn tái đi tái lại hoặc đi kèm dấu hiệu rối loạn nội tiết, người bệnh cần được bác sĩ da liễu đánh giá chuyên sâu. Stress và thiếu ngủ có thể làm mụn nặng hơn Dù không phải nguyên nhân trực tiếp, stress và thiếu ngủ làm thay đổi hormone và suy giảm hàng rào bảo vệ da, khiến tình trạng mụn khó kiểm soát hơn. Duy trì lối sống điều độ và giấc ngủ phù hợp là một phần quan trọng trong điều trị và phòng ngừa mụn tái phát. Chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến tình trạng mụn Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao làm tăng insulin, tác động đến tuyến bã và sừng hóa nang lông. Chế độ ăn cân bằng với rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và omega-3 giúp hỗ trợ da khỏe mạnh, trong khi các sản phẩm từ sữa hoặc tinh bột tinh chế cần được cân nhắc theo đáp ứng cá nhân. Mỹ phẩm và chăm sóc da sai cách có thể gây bít tắc Sử dụng mỹ phẩm không phù hợp hoặc làm sạch quá mức có thể phá hủy hàng rào bảo vệ da và gây bít tắc lỗ chân lông. Quy trình chăm sóc da mụn chuẩn nên tập trung vào việc làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm phù hợp và bảo vệ da bằng kem chống nắng để duy trì trạng thái ổn định. Corticoid và một số thuốc có thể làm phát sinh mụn Lạm dụng Corticoid hoặc sử dụng một số loại thuốc đặc trị có thể gây mụn đột ngột hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng hiện tại. Khi mụn xuất hiện do thuốc, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị để xác định nguyên nhân thay vì tự ý ngưng thuốc đang được chỉ định. Môi trường và thói quen sinh hoạt có thể làm mụn nặng hơn Ô nhiễm, mồ hôi và ma sát từ quần áo chật là các yếu tố môi trường gây bít tắc lỗ chân lông, đặc biệt ở vùng lưng và ngực. Nguyên tắc quan trọng nhất là không tự ý nặn mụn để tránh tăng phản ứng viêm, tổn thương sâu và nguy cơ để lại thâm sẹo. Di truyền làm tăng nguy cơ mắc mụn trứng cá Yếu tố di truyền ảnh hưởng đến mức độ tiết bã nhờn và phản ứng viêm của da, làm tăng nguy cơ mắc mụn ở những người có tiền sử gia đình. Tuy nhiên, mụn vẫn có thể kiểm soát hiệu quả thông qua phác đồ điều trị cá nhân hóa dựa trên mức độ sừng hóa và tình trạng viêm thực tế.
